Eskişehirliyiz.biz Ana Sayfa Eskişehir Apart Yurt Rehberi  
Üye Ol Üye Giriş
Doğum kontrol hapları depresyona neden olabiliyor - Eskişehirliyiz Biz Eskişehir Haber Eskisehir Haberleri Gundem Güncel Konular ve Tartışmalar
Eskişehir Haber
www.eskisehirliyiz.biz
Ana Sayfa
Güncel Polis Spor Politika Kültür-Sanat Ekonomi Otomobil Eğitim Sağlık Bilim Teknoloji Ekoloji Yaşam Magazin
  26 Şubat 2024 Pazartesi  
Epilepsi nöbetinde doğru sanılan 5 yanlış müdahale!
Deneyap Teknoloji Atölyeleri için Başvurular Başladı
Yükseköğretim Kurulu bursları artırdı
LGS kapsamındaki merkezî sınava yönelik örnek sorular yayımlandı
Doğum kontrol hapları depresyona neden olabiliyor
28.11.2023 

Bir ilacın yan etkisi tedavide işe yarayabiliyor

Tedavide yararlanılan birçok etkinin sağlıklı insanlar için bir yan etki olduğunu belirten Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Tayfun Uzbay, “Bazen bir ilacın yan etkisi tedavide işimize de yarayabilir.” dedi. Doğum kontrol haplarının sürekli kullanılması durumunda depresyona neden olduğunun bilindiğini ifade eden Uzbay, “Bunun dışında, bu tip hapları kullanan kadınların kesinlikle sigara içmemesi, kilo kontrolü ve hipertansiyon konusunda da uyarılması gerekir.” uyarısında bulundu.

Üsküdar Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölüm Başkanı ve Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Tayfun Uzbay, ilaçların yan etkileri konusunu değerlendirdi.

İlaç ruhsatını Sağlık Bakanlığı veriyor

Prof. Dr. Tayfun Uzbay, herhangi bir hastalığı veya bir hastalığın herhangi bir belirtisini iyileştiren bir ilacın reçeteye yazılmadan önce ruhsat alması gerektiğini dile getirerek, “Ruhsat ilacın tedavide kullanılacağı Sağlık Bakanlığı tarafından verilir. Yani ruhsat alıncaya kadar herhangi bir ilaç adayı ‘ilaç’ statüsünde değildir. Ruhsat aşamasına gelene kadar ilaç adayı bir etkili maddenin (ya da molekülün) çeşitli bilimsel yöntemler kullanılarak test edilmesi gerekir. Bu süreç aşama aşamadır.” dedi.

Klinik öncesi süreçte ilacın başarılı olup olmadığına bakılır

Önce klinik öncesi süreçte hücre kültürlerinde, izole edilmiş çeşitli organ ve dokularda ilaç adayının tahmin edilen etkiyi gösterip göstermediğine bakıldığını kaydeden Uzbay, şöyle devam etti:

“Örneğin düz kas gevşetici özelliği olan bir ilaç hipertansiyona karşı etkili olabilir. Sonrasında in vivo (canlının içinde) yöntemlerle canlı deney hayvanlarında ilaç adayının etkilerine bakılır. Hastalıklar ve hastalık belirtileri deney hayvanlarında oluşturulur ve ilacın buna etkisi değerlendirilir.  Bu süreçte de etkili olan ilaç adayı eğer herhangi bir zararlı ve toksik etki göstermiyorsa klinik öncesi süreci başarı ile tamamlamış olur. Bu sırada karşılaşılacak sıra dışı olumsuz bir etki ya da hastalık belirtilerine karşı etkisizlik ilaç adayının elenmesine neden olur.”

Sağlıklı gönüllüler üzerinde etkilerine bakılıyor

Klinik öncesi dönemi geçen ilaç adayının klinik süreç testlerine girdiğini anlatan Uzbay, “Burada öncelikle sağlıklı gönüllüler üzerindeki etkilerine bakılır. Buna Faz 1 diyoruz. Faz 1'de sağlıklı gönüllülerde herhangi bir ciddi sorun oluşturmayan molekül Faz 2 dediğimiz süreçte ilgili hastaların sınırlı bir sayısında kullanılarak faydalı olup olmadığı araştırılır. İlaç hastalık belirtilerini yeterince iyileştiriyorsa daha geniş bir kesimde etkileri test edilir ki bu sürece de Faz 3 diyoruz. Faz 3 sonunda ilaç yeterli klinik etkiyi sağlamış yani hastayı ya da hastalığın hedeflenen bir belirtisini tatminkâr şekilde tedavi etmiş ise ve daha da önemlisi izlenen popülasyonda kullanmamayı gerektirecek ciddi bir yan etkisi ya da toksik etkisi yoksa yaygın kullanıma girmek üzere ruhsat alır.” diye konuştu.

Tedaviden edilecek yarar, yan etkilerin hastaya verebileceği zararla karşılaştırılıyor

Prof. Dr. Tayfun Uzbay, Faz 1'den Faz 3'e gözlenen bazı yan etkiler ortaya çıkabildiğini ve bunların not edildiğini belirterek, şunları kaydetti:

“Bu yan etkilerin şiddeti, geçici olup olmaması ve görülme sıklığı son derece önemlidir. Bir de tedavide elde edilecek yararın derecesi ve hastaya katkısı ile yan etkinin hastaya verebileceği zarar da mukayese edilir. Yan etkiler geçici, tahammül edilebilir, sıklığı düşük ve hasta konforunu çok bozmayan nitelikte ise prospektüste belirtilmek koşulu ile ilaca izin verilir. Burada en önemli koşullardan biri de ilacın tedavide sağlayacağı faydanın yan etkilerle mukayese edildiğinde çok daha yüksek olmasıdır.

Hastanın hayatını tehdit eden bir durumu tamamen ortadan kaldıran bir ilaç örneğin, baş ağrısı, sedasyon, baş dönmesi veya uyuşukluk gibi yan etkileri için kullanılmaktan kaçınılmaz. Bu tip belirtilerin çoğuna zaten zamanla tolerans gelişir ancak hastanın hayatta kalması çok değerli bir sonuçtur. Ancak bu ilacın artık tamamen emniyetli olduğu ve izlenmeyeceği anlamına gelmez.

İlacın ruhsatı hangi durumda askıya alınır?

Her yeni ilaç farmakovijilans dediğimiz bir sistem tarafından izlenir ki bu sürece Faz IV diyoruz. Bazen ilaçların bazı yan etkilerinin görülme sıklığı çok düşüktür ve ancak Faz IV'te çok geniş bir popülasyonda kullanıldığında ortaya çıkar. Bu durumda ortaya çıkan yan etki çok ciddi ise ilacın ruhsatı askıya alınır ya da iptal edilerek tedaviden çekilir. Prospektüste yer almayan, farklı ancak tolere edilebilir yan etkiler gözlenirse bunlar prospektüse ilave edilerek ilaç tedavide kullanılmaya devam edilir.”

Kullanılan ilaç mevcut hastalığın belirtilerini ağırlaştırıyorsa ilacın yan etkisinden söz edilebilir

Prof. Dr. Uzbay, ilaçların yan etkileri konusuna da dikkat çekerek, “Bazen bir ilacın yan etkisi tedavide işimize de yarayabilir. Aslında tedavide yararlandığımız birçok etki sağlıklı insanlar için bir yan etkidir. Örneğin, bir ilaç damarları genişleterek sağlıklı bir insanda tansiyonun düşmesine yol açabilir. Bu hipertansiyon hastası için gerekli bir etkidir. Tansiyonu yüksek bir hastaya verdiğimizde onun tansiyonunu normale getirir. Normal insanda kabızlığa yol açabilen ilaçlar ishali durdurmada ve su kaybını önlemede etkili iken normal insanda ishale yol açan ilaçlar kabızlığı tedavi etmek için kullanılabilir.  Bazı ilaçlar ise ilginç olarak etkilerini sağlıklılarda değil sadece hastalarda oluştururlar. Kullanılan ilaç mevcut hastalığın belirtilerini hafifletmek yerine daha da ağırlaştırıyorsa ilacın yan etkisinden söz edilebilir.” dedi.

Yan etkiler ortaya çıkmışsa mutlaka hekimle görüşmek gerekir

Bunun çoklu ilaç kullanımında ilaç etkileşmeleri veya ilaç besin etkileşmeleri gibi durumlarda daha sık karşılaşılan bir durum olduğunu da anlatan Uzbay, “Bu durumda ilacı veren hekim ile mutlaka diyalog kurmak gerekir. Örneğin ilaç sonrası şiddetli baş ağrısı, kusma, geçmeyen mide ağrısı, ishal vb. durumlar ortaya çıkmış ise izleyen dozu almadan önce mutlaka hekim ile görüşmek gerekir.  Yan etkiler ile hastalık belirtileri arasındaki illiyet bağını kendi kendimize kurmak yerine uzmanlardan destek almak çok daha doğrudur.” diye konuştu.  

Prospektüs okunmalı mı, okunmamalı mı?

Propektüs okumanın ilaca karşı ön yargılı oluşturabileceğini dile getiren Uzbay, şöyle dedi:

“Kullanıcılar daha çok yan etkiler ile ilişkili bölümü okuyor ve buralara takılarak ilaçlarını bırakıyorlar. Halbuki burada gördükleri yan etkilerin çoğu nadir karşılaşılan ve zamanla ortadan kaybolan belirtilerdir. Öte yandan hekim ilacı reçete ederken mutlaka hastanın göreceği faydanın ağırlığını değerlendirmiştir. Prospektüste en çok dikkat edilmesi gereken yer bence eğer çoklu ilaç kullanılıyorsa başka ilaçlar ile olan etkileşimdir. Eğer ciddi ilaç etkileşimi söz konusu ile mutlaka ilacı yazan hekim ile diyaloğa girilmelidir. Ancak hekim ilacı reçete etmeden önce size kullandığınız başka ilaçlar olup olmadığını sormuş ve buna göre bir değerlendirme yapmış olmalıdır.

Besinlerle etkileşimler söz konusu ise ilacı kullandığınız sürece prospektüste belirtilen besinlerden uzak durmalısınız. Bazı ilaçlar çay ve kahve ile etkileşir. Bu tip bilgiler de prospektüste yer alır. Prospektüste ilaca özgü geçici, tehlikeli olmayan ancak kullananı paniğe sevk edebilecek bazı özellikler de yer almaktadır. Örneğin bazı ilaçlar idrarı kırmızıya boyar. Hasta kanaması olduğunu düşünerek paniğe kapılabilir. Bu bilgiye sahip olmak önemlidir ve bu tip bilgiler prospektüse yer alır.”

Doğum kontrol hapları reçetesiz kullanılmamalı

Prof. Dr. Tayfun Uzbay, doğum kontrol haplarının hormon dengeleri ve salınımları değiştiren dolayısı ile cinsiyet hormonlarına bağlı biyokimyasal sistemlerde önemli değişiklikler yapabilen ilaçlar olduğunu kaydederek, şunları dile getirdi:

“Reçetesiz ve ezbere kullanılmaları doğru değildir. Farklı etki mekanizmalarına sahiptirler ve her kadın için aynı etki mekanizması işe yaramayabilir, hatta zararlı olabilir. Bir kadının nasıl bir doğum kontrol yöntemi ya da hapı kullanacağının kararını onu değerlendirerek bir kadın-doğum uzmanı vermelidir. Bazı özel durumlarda endokrinoloji uzmanının da konsültasyonu gerekir.

Doğum kontrol hapları depresyona neden olabiliyor

Bu ilaçların sürekli kullanımda bazı kadınlarda monoamin sistemini olumsuz etkileyerek depresyona neden olduğu eskiden beri biliniyor. Her kadında böyle bir etki ortaya çıkmıyor ancak bazılarında görülüyor. Kullanan kadın isteksizlik, enerji kaybı, kötümserlik ve sürekli bezginlik hissine dayalı bir haleti ruhiye içine giriyorsa mutlaka hekimini bilgilendirmelidir. Ne yazık ki burada kadın doğum doktorları bazen durumu depresyon olarak değerlendirmiyor ve kullanımda ısrarcı olabiliyor.”

Bu hapları kullanan kadınlar kesinlikle sigara içmemeli

Bu ilaçların depresyon yapıcı yan etkilerinin de olabildiğinin ilgili tıp kongrelerinde daha çok konuşulması ve hekimlere bu konuda daha fazla veri sunmak gerektiğini de kaydeden Uzbay, “Bunun dışında, bu tip hapları kullanan kadınların kesinlikle sigara içmemesi, kilo kontrolü ve hipertansiyon konusunda da uyarılması gerekir. Eğer tansiyon artma eğilimindeyse ya da artmışsa ve kilo alımı söz konusuysa ilaç kesilmeli veya değiştirilmeli, değiştirilen ilaçla da sorun yaşanıyorsa ilaçsız doğum kontrolü yöntemleri kullanılmalıdır.” şeklinde sözlerini tamamladı. 

Gönderen: journal
1178 defa okundu 





Paylaş

Bu habere yorumlar


Sağlık Haberleri
En Çok Okunanları
Günlük Hayattan Sigarayı Çıkarak Öneriler
Erken Teşhis Hayat Kurtarır
Son günlerde yaygın görülen 4 hastalık!
Antidepresanlar bağımlılık yapar mı?
Eskişehir İl Sağlık Müdürlüğü o paylaşımlarla ilgili açıklama yayınladı
Eskişehir’de sağlık yatırımları devam ediyor
Epilepsi nöbetleri ameliyat ile önlenebiliyor!
Eskişehir Şehir Hastanesi’nde hizmete açıldı
Ergenlik Döneminde Depresyona Dikkat!
Sigara, sindirim sistemi sağlığını da tehdit ediyor!
Gençlerde Panik Atakla Başa Çıkma Yolları
Eyvah, çocuğumun cebinde sigara buldum, ne yapmayalım!
Çocuklar da Diş Çürüğü Neden Olur? Nelere Dikkat Edilmeli?
Öksürük ciddi hastalıkların habercisi olabilir!
Tüm kanserlerin dörtte biri sigaradan kaynaklanıyor
 


Sağlık Haberleri
 
 
Takip kanseri önlemede temel unsur
Takip kanseri önlemede temel unsur
18 aylık çocuk hala yürümüyorsa çocuk nörolojisi doktoruna danışılmalı!
Böbrek taşına yol açan 8 önemli hata!
Sporun Ruh Hali Üzerine Etkileri!
Gırtlak kanseri ses kısıklığı ile sinyal veriyor
Göz kapaklarındaki geçmeyen yaralara dikkat, göz kanseri olabilir
Yorayım hemen uyusun demeyin!
Sigarayı bırakmak için Fren mekanizmasını devreye al 14 günde bırak!
Türk Beyin Cerrahından Rekor
Modern hayat gözleri kurutuyor
Ofis çalışma modelinin ve akıllı cihaz kullanımının yaygınlaşması gözlerde kuruluk, batm...
Ödemden kurtulmanın 7 etkili yolu!
Ödem söktürücü çaylara dikkat!Fazla kilodan gözaltı torbalarına...
Kadınlar da Fibromiyalji Sorununa Dikkat!
Holistik Tıp hekimi Uzm. Dr. Dinçer Erdinç konu hakkında bilgiler verdi.Fibromiyalji, ...
Grip sonrası bağışıklık sisteminizi bu besinlerle güçlendirin
Bağışıklığın toparlanması için sağlıklı beslenmek ve dinlenmenin önemi büyükt&...
Şeker hastalığı sinir sisteminde hasara yol açıyor!
Nöroşirurji Uzmanı Op.Dr. Kerem Bıkmaz konu ile ilgili bilgiler verdi.Yükse...
 


Önceki Başlıklar
Uzun süre ayakta durmak topuk dikenini tetikliyor !
Sık görülen problemlerden biri olan topuk dikeni hayatı olumsuz yönde etkiliyor.Fizik...
Uzmanı uyardı! Antidepresan kullanımı günden güne artıyor!
Arkadaş ya da çevre önerisi ile antidepresan kullanılması çok tehlikeli!Toplumun ...
Omuz Sıkışması Sendromu Nedir?
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Alperen Korucu konu hakkında bilgiler verdi. Omuz sıkışması ...
Kozmetik diş hekimliğinde yapay zeka dönemi başladı
Diş hekimliği alanındaki teknolojik gelişmeler, tüketicilerin değişen tercihleriyle kesişiyor. ...
İlişkilerde Kişisel Alan Neden Önemli ?
Psikolojik Danışman Ekrem Çağrı Öztürk konu hakkında bilgi...
Depresyondaki Kişilere Bunları Söylemeyin !
Uzman Psikolog Kaan Üçyıldız konu hakkında önemli bilgiler verd...
Büyüme hormonu eksikliği tedavi edilebilir bir hastalıktır
Toplumda görülme oranı düşük olan nadir hastalıkların, Türkiye’de g&o...
Bu besinleri birlikte tüketmeyin !
Beraber yenmesi uygun görülen birkaç yiyeceğin aslında peşpeşe tüketilmesi sin...
Her hareketli çocuk hiperaktif midir?
Uzman Klinik Psikolog Müjde Yahşi konu hakkında önemli bilgiler verdi. Birçok ...
Türkiye’de Yaklaşık 5 Bin Çocukta Rastlanıyor
Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Türkiye’de çocukluk çağı kanserleri tedavisin...
Çocuklarda güçlü bir bağışıklık sistemi için 8 önemli kural!
Fast food değil ‘ev yapımı’ yemekler! Güçlü bir bağışıklığın anaht...
Kapağı şişen konservelere dikkat
Yapılan araştırmalar beslenme, tütün kullanımı ve egzersizin kanserle arasındaki ilişkiyi ...
Ağız içi piercing ve diş pırlantaları diş sağlığını etkiliyor
Ağız İçi Piercing ve Diş Pırlantalarının Parlak Dünyasının Ardında Yatan Tehlike…...
İlişkilerde İletişim Problemi Nasıl Çözülür ?
Uzman Klinik Psikolog Samet Gürkan Ustaoğlu konu hakkında ön...
Gerçeklikten Kaçışın Perde Arkası: Cinderella Sendromuna Dikkat!
Klinik Psikolog Selin Erekli konu hakkında bilgiler verdi.Cinderella masalı, birçoğumuzun bil...
 
Brüksel Lahanasının Hamilelik Dönemin de Faydaları!
Uzman Diyetisyen Rıdvan Arslan konu hakkında bilgiler verdi.Brüksel lahanası (Brassica oleracea...
İş hayatında sağlıklı beslenmenin 7 kuralı
Sağlıklı beslenme alışkanlıklarının iş hayatında da edinilmesi, çalışanların yalnızca fizikse...
Kadınlar da Dikkat Eksikliğine Dikkat!
Psikolog ve Aile Danışmanı Rojin Nazik konu hakkında bilgiler verdi. Dikkat eksikliği, odaklanma g&u...
Meyan Kökü Nedir? Faydaları Nelerdir?
Uzman Diyetisyen Aslıhan Küçük Budak konu hakkında bilgiler verdi.Meyan kök&uu...
35 Bin Yeni Sağlık Personeli Alınacak
Bakan Koca, Kabine Toplantısı sonrası basın mensuplarının sorularını yanıtladı.Hastanelerde öze...
Benzediği organa iyi gelen besinler
Zaman zaman hiç düşünmeden tüketilen ve mutfakta yer alan bazı besinlere farkl...
Ağrılarda StemWave tedavisi
İnsanların günlük rutinlerini gerçekleştirmeyi zorlaştırabilen kas ve eklem ağrılar...
Kadınlarda yaygın ama az bilinen hastalığa dikkat!
Bu sinsi hastalığın teşhisi 10 yılı bulabiliyor!Birçok hastalığı taklit ediyor!“Kasıkla...
Gece görülen kemik ağrısı tümör habercisi olabilir
Memorial Dicle Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Mehmet ...
Soğuk hava ve rüzgar egzamayı tetikliyor
Ter, gözyaşı ve tükürük bile neden olabiliyor!   Yünlü kıyaf...
Kalp Kırıklığı Kalbi Fiziki Olarak da Etkiliyor
Duygusal Stresin Görülmeyen Belirtisi; Kırık Kalp Sendromu Kalp Krizi ile KarışıyorAni gel...
Kas geliştiren süper besinler
Diyetisyen Batuhan Silvan konu hakkında önemli bilgiler verdi.Kas inşa etmek için en iyi...
İstifçilik Bozukluğu Nedir? Belirtileri Nelerdir?
Psikiyatri Uzmanı Doç. Dr. Cemil Çelik konu hakkında bilgiler verdi.İstifçilik ...
Çocukluk çağı kanserlerinin 13 belirtisine dikkat!
Memorial Şişli ve Ataşehir Hastaneleri Çocuk Hematoloji ve Onkoloji Bölümü&rsq...
Renkli telike: Gıda boyaları
Yiyecek ve içeceklerde kullanılan gıda boyaları, özellikle çocuklarda birç...
 
 
En Çok Okunanlar
Eskişehir Apartlar Yurtlar
Eskişehir Apartlar Yurtlar
Eskişehir'i Sosyal Medyadan Takip Edin...

YAZARLAR
 
Av. Muhammed Ali ÖZYAVUZ
Türk Hukukunda Başıboş Sokak Köpekleri Sorunu: Sorumluluklar ve Çözüm Yolları
 
Diyetisyen Şenol Yıldız
Türkiye’nin zengin bitki çeşitliliği içinde pek de konuşulmayan hazine: Çöven otu
 
GÜNDOĞDU YILDIRIM
SEN OLMALISIN!
 
Hüseyin DÜŞ
Sağlıklı Yaşam İpuçları
 
Hüseyin GÜVEN
NEZAKET, ZARAFET HALİT GÜRSOY VE RIDVAN ARAS…
 
Konuk Yazar
Ayşe Hanım Şehri Ranta Teslim etmeyecekmiş (!)
 
Mahmut Çetin
Sadakat Testi
 
 
 
Nevzat Laleli
MİLLİ GÖRÜŞ SON NEFESE KADAR
 
Özgür TIKIZ
Neden Ünlüce olmamalı?
 
Sezgin Kocabay
Erşen’in Ünlüce ısrarındaki SIR.. ortaya çıktı!..
 
 
 

 

 

Eskişehir Kültür Sanat
online ziyaretçi: 12125
online üye: 0
 
Telif hakkı saklıdır © 2000-2024 Eskişehir Reklam
Eskişehirliyiz.biz Anasayfa | Giris Sayfan Yap | Sık kullanılanlara ekle| WebMaster Kodu | İletişim  
eskişehir

eskisehir@eskisehirreklam.com